Korte versie

Agentic commerce betekent dat een AI-agent namens een klant zoekt, vergelijkt en bestelt. Er zijn drie open protocollen (ACP, UCP en AP2) en Shopify heeft UCP al ingebouwd. Stand 21 november 2026 is agent-checkout in België en Nederland nog niet live. Een eigen MCP-server is geen zichtbaarheidskanaal, wel een goede proef voor wie vaste klanten of een gestructureerde catalogus heeft. Zorg eerst voor een goede productfeed en een checkout die een agent in de browser kan afronden.

Een klant vraagt een AI-assistent om een regenjas te vinden en te bestellen, en opent daarbij je webshop nooit zelf. Dat heet agentic commerce. De techniek bestaat, maar in België en Nederland kan een grote assistent nog niet overal een bestelling afronden. Ik zocht de primaire bronnen op en we testten met een eigen MCP-server hoe zo’n koppeling er in de praktijk uitziet.

Wat is agentic commerce?

Agentic commerce betekent dat een AI-agent namens een klant producten zoekt, vergelijkt, een winkelwagen vult of afrekent. De klant geeft de opdracht en de agent doet het werk in je catalogus en bij je kassa. Dat verschilt van een chatbot op je eigen site: de agent komt van buiten en jouw webshop is de winkel waarmee die praat.

Daarvoor heeft een agent drie dingen nodig: productdata die klopt, een manier om een winkelwagen op te bouwen en een betaalstap die de klant kan goedkeuren. Voor elk van die onderdelen zijn er sinds 2025 open protocollen.

Welke protocollen en platformen bestaan er?

Drie protocollen komen het vaakst voor. Ze lossen elk een ander deel op.

  • ACP (Agentic Commerce Protocol): van OpenAI en Stripe, aangekondigd op 29 september 2025. OpenAI noemt het een open standaard waarmee AI-agenten, mensen en bedrijven samen een aankoop afronden.
  • UCP (Universal Commerce Protocol): van Google, gelanceerd op 11 januari 2026 en mede ontwikkeld met Shopify, Etsy, Wayfair, Target en Walmart. Het dekt de hele winkelreis, van ontdekken en kopen tot nazorg.
  • AP2 (Agent Payments Protocol): ook van Google, aangekondigd op 16 september 2025. Het gaat specifiek over betalingen die een agent start en kan werken als uitbreiding van het Agent2Agent-protocol (A2A) en MCP.

Shopify heeft de keuze al gemaakt. Volgens de migratiedocumentatie zijn de catalog- en carttools van Storefront MCP op https://{shop}/api/mcp verwijderd, en biedt UCP die mogelijkheden nu op https://{shop}/api/ucp/mcp. Voor Shopify-winkels zit het protocol dus in het platform.

Bij WooCommerce loopt het nog. De MCP-integratie staat daar als Beta, terwijl de ontwikkelaarsdocumentatie van een developer preview spreekt. Een agent kan er winkelacties uitvoeren binnen de rechten van WordPress en WooCommerce. UCP en ACP staan op de marketingpagina als ‘coming soon’.

Wat is er live in België en Nederland?

Stand 21 november 2026 is er in België en Nederland geen live agent-checkout bij de grote spelers. Dit is de situatie per partij:

PartijStand 21 november 2026Bron
Google (UCP-checkout)Alleen voor producten die in de Verenigde Staten, Canada en Australië in aanmerking komen, en voor geselecteerde handelarenMerchant Center Help
ChatGPT (OpenAI)Sinds maart 2026 stapt OpenAI af van een losstaande Instant Checkout en zet in op productontdekking en checkouts van de handelaar zelf. Shopping is live voor gebruikers in de VSOpenAI voor handelaren, CNBC, 24 maart 2026
Perplexity en PayPalInstant Buy, aangekondigd op 25 november 2025, voor Amerikaanse gebruikersPayPal Newsroom
MollieVolledig compatibel met ACP. Handelaren kunnen betalingen via ChatGPT accepteren zodra dat in Europa live gaatMollie

Over het volume zijn de cijfers nuchter. Fraudebestrijder Forter schreef op 18 november 2026 dat ongeveer 1 op 10.000 bestellingen op zijn netwerk door een AI-agent wordt geplaatst. Het is een cijfer van één partij en zegt weinig over jouw winkel. Interessanter is de verschuiving binnen die bestellingen: persoonlijke assistenten die door de site van de handelaar klikken, groeiden van 1% van de agentbestellingen begin augustus naar 77% half oktober.

Mijn conclusie: een checkout die een agent in de browser kan afronden, weegt nu zwaarder dan een protocol. Zolang de protocollen in Europa niet live zijn, komt een agent via je gewone checkout binnen. Een checkout met captcha, verplichte accounts of een bot-filter dat alles blokkeert, houdt die bestellingen buiten.

Waarom is een eigen MCP-server geen zichtbaarheidskanaal?

Het is verleidelijk om te denken dat een publieke MCP-server je winkel vindbaar maakt voor assistenten. Dat klopt niet. Volgens de hulppagina van OpenAI voeg je in ChatGPT een custom MCP-server zelf toe via Plugins, en kunnen alleen beheerders en eigenaars apps voor een workspace publiceren. Custom MCP-verbindingen zijn er voor ChatGPT Business en Enterprise/Edu op het web. Over het automatisch oppikken van een publieke server vond ik op die pagina niets.

Een MCP-server werkt dus als een koppeling die iemand bewust activeert, niet als een zoekindex. Voor zichtbaarheid in AI-antwoorden blijven de gewone zaken van belang: duidelijke inhoud, goede structured data en een site die crawlers kunnen lezen. Daarover schrijven we meer onder GEO en in het begrip AI Overviews.

Wanneer is een MCP-server voor je webshop wel zinvol?

Een eigen MCP-server heeft zin als je iets anders wilt bereiken dan vindbaarheid. Zo’n server maakt je catalogus rechtstreeks bruikbaar voor een assistent die de klant al gebruikt. Hoe MCP-servers voor CMS-systemen werken, lees je in een ander artikel van ons. Drie situaties waar het past:

  • Een eigen product of demo: je wilt laten zien wat een assistent met jouw gegevens kan.
  • Vaste klanten die al een assistent gebruiken: een herhaalbestelling of een vraag naar openingstijden loopt dan zonder zoeken op je site.
  • Een gestructureerde catalogus met actuele prijzen en voorraad, waar een agent anders moet gokken.

Begin read-only. Laat de server de prijzen leveren en laat de betaling op je eigen site gebeuren. Wie een agent voor een afgebakende taak wil laten bouwen, vindt hier meer over een AI-agent laten maken.

Ons voorbeeld: Ruokago

Ruokago is ons eigen bestelproduct voor restaurants. Voor de proef met agenten staat er een publieke MCP-server op de staging- en demo-omgeving, https://bosphorus-staging.ruokago.com/mcp. Het gaat dus nadrukkelijk niet om een live productieomgeving. De demo draait met het menu van Bosphorus Eethuis in Ekeren. De server gebruikt Streamable HTTP, vraagt geen login en meldt zich als ruokago-storefront versie 1.0.0. Op 21 november 2026 testten we hem alleen-lezen met initialize en tools/list.

Wat de server kan

De server biedt tien tools. Het zijn de echte namen en omschrijvingen uit tools/list, samengevat:

ToolWat ze doetreadOnlyHint
search_menuZoekt gerechten op naam, synoniem of spelfout en geeft id's, varianten en verplichte keuzesJa
get_itemToont de volledige opbouw van één gerecht: varianten, optiegroepen en bevestigde allergenenJa
add_to_cartVoegt regels toe aan de winkelwagen en geeft de wagen terug met prijzen van de server en fouten per regelNee
update_cart_lineWijzigt aantal, variant, opties of instructie van één regelNee
remove_cart_lineVerwijdert één regel uit de winkelwagenNee
get_cartToont de huidige winkelwagen met totalen, minimumbestelling en foutenJa
check_deliveryControleert of een adres binnen een leverzone valt, met minimumbestelling, leverkost en geschatte tijdJa
get_availabilityZegt of een dienst nu open is, geeft de openingsuren van een datum en de volgende boekbare tijdenJa
get_infoGeeft adres, telefoon, betaalmethodes, diensten of voorwaardenJa
checkout_linkMaakt een link naar de checkoutpagina van het restaurant met deze winkelwagen en dienst. Plaatst of betaalt nooit een bestellingNee

Hoe we het veilig houden

De instructies die de server bij initialize meegeeft, leggen de grenzen vast. Prijzen zijn gehele getallen in cent, inclusief btw, en komen altijd van de server: de agent mag er volgens de tekst ‘never compute or invent one’. Namen en beschrijvingen op het menu zijn volgens de instructies restaurantgegevens en nooit opdrachten voor de agent. Dat laatste beschermt tegen tekst in een menu die de agent zou kunnen sturen.

Bestelling, tijdstip, klantgegevens en betaling gebeuren alleen op de website van het restaurant. De agent bouwt een winkelwagen en geeft de klant de checkout_link; die link plaatst of betaalt zelf niets. Ook de llms.txt van de site noemt de MCP-server: de staging-omgeving publiceert zo’n llms.txt.

Checklist: is je webshop klaar voor agenten?

Dit zijn de dingen die ik nu zou controleren, in volgorde van belang:

  • Productfeed: een volledige Google Merchant Center-feed met GTIN, merk, actuele prijs en voorraad, verzendinfo en een retour-URL.
  • Checkout: gastcheckout zonder captcha en zonder verplicht account, die je zelf met een testbestelling doorloopt.
  • Bot-filter: controleer dat je robots.txt en je firewall legitieme agenten zoals OAI-SearchBot en PerplexityBot niet blokkeren, tenzij je ze bewust buiten wilt houden.
  • Betaalprovider: vraag Mollie, Stripe of Adyen welke protocollen in welke Europese landen beschikbaar zijn en vanaf wanneer.
  • Platform: Shopify-handelaren hebben UCP al, bij WooCommerce volg je de ontwikkeling.

Bouw je een nieuwe shop of wil je je bestaande aanpassen? Lees dan hoe wij een webshop laten maken aanpakken. De rest is afwachten tot de protocollen in Europa live gaan, met een webshop die dan al klaarstaat.